MENUMENU

NOSY BE

Wyspa należąca do Madagaskaru.
Kraina lemurów i rajskich plaż.

LEFKADA

Zapraszamy na wyspę, którą śmiało można nazwać mniejszą siostrą Kefalonii.

MALTA - GOZO - COMINO

Malta - Największe muzeum pod gołym niebem.
Gozo - Kraina opuncji.
Comino - Błękitna Laguna.

Jedno z piękniejszych miast Europy Środkowej, miejsce, które zachwyci nawet najbardziej wymagających turystów, miasto, które zyskało przydomek „miasta stu wież”.

Serce Pojezierza Drawskiego, krainy puszcz i jezior. Idealna odskocznia od zgiełku codzienności.

Monumentalne zabytki, bogata historia starożyntości na wyciągnięcie ręki, miejsca, o których wuczyliśmy się w szkole. To wszystko, w jednym miejscu.

Jedna z najbardziej zielonych, greckich wysp na Morzu Egejskim.

Jak najkrócej opisać Gruzję?
- niesamowita kuchnia
- pyszne wino
- bogata kultura
- wspaniałe zabytki

SZPINDLEROWY MLYN
previous arrow
next arrow
PlayPause
ArrowArrow
Slider

BORNE SULINOWO I OKOLICE

Borne Sulinowo, z racji położenia około 20 km od Czaplinka (Czaplinek opisałem tutaj –> Czaplinek i okolice), było miejscem, które dość często odwiedzałem. Borne Sulinowo przyciąga przede wszystkim amatorów historii, miłośników militarii i osoby, które lubują się w zwiedzaniu opuszczonych budynków. Dokładniej wszystko opiszemy w dalszej części 🙂 Zaczniemy jednak od kilku podstawowych informacji 😛

POŁOŻENIE

Gmina Borne Sulinowo położona jest w powiecie szczecineckim, w województwie zachodniopomorskim, a siedzibą gminy jest miasto o tej samej nazwie 🙂 Graniczy z następującymi gminami: Czaplinek, Barwice, Szczecinek, Jastrowie i Okonek. Przez gminę przebiega droga krajowa nr 20, która łączy Silnowo ze Szczecinkiem i Czaplinkiem.

KRÓTKO O HISTORII

Pisząc o Bornym, nie można nie napisać paru słów o historii tego miejsca. Głównie ze względu na historie, przybywają tam turyści. Oczywiście nie tylko dlatego 🙂

Wszystko zaczęło się jeszcze przed rozpoczęciem II wojny światowej. W latach 1933-1939 III Rzesza wykupiła częśc ziem obecnej gminy Borne Sulinowo i wysiedliła ludność, która tam zamieszkiwała. Celem było stworzenie bazy wojskowej wraz z poligonem do ćwiczeń.

W latach 1934-1937 utworzono Wał Pomorski, czyli  system umocnień obronnych wschodniej granicy III Rzeczy, który w sporej części przechodził przez ziemie obecnej gminy Borne Sulinowo. W 1936 roku ukończono budowę militarnego miasta-szkoły dla oddziałów Werhmachtu. Otwarcie, które miało miejsce 18/08/1938r uświęcił swoją obecnością sam Adolf Hitler. W garnizonie Groß Born stacjonowały oddziały ge. Guderiana, które uczestniczyły w ataku na Polskę we wrześniu 39 roku. Co ciekawsze, na powstałym tam poligonie, ćwiczyły między innymi oddziały Afrika Korps dowodzone przez gen. Rommla.

Borne Sulinowo w czsach III Rzeszy to nie tylko militarne miasteczko i poligon. N a terenach dzisiejszej gminy, we wrześniu 39 roku powstał Dulag (przejściowy obóz jeniecki), a w listopadzie tego samego roku Stalag (obóz dla szeregowców). Funkcjonowało to w ten sposób aż do 01/06/1940 roku, kiedy to w okolicach dzisiejszej wsi Kłomino, powstał oficerski obóz Oflag II D Gross-Born. W obozie przebywało wiele tysięci żółnierzy polskich jak i francuskich. Prznoszeni byli tam również uczestnicy Powstania Warszawskiego.

Po zakończeniu II wojny światowej, w 1945 roku, gdy wycofywali się Niemcy, Borne Sulinowo zajęli Sowieci. Stworzyli tam dobrze pilnowaną baze wojskową. Mimo, iż owe tereny należały oficjalnie do Polski, formalnie   były „terenami leśnymi”. Krótko mówiąc, Bornego nie było na mapach, aż do 1992 roku, kiedy to wycofywały się znaszego kraju ostatnie wojska radzieckie. Z Bornego wyjechało wtedy aż 15 tysięcy żołnierzy.

CO ZWIEDZAĆ?

Może wyjątkowo zacznę od miejsc mniej oczywistych, do samego Bornego Sulinowa (miasta) przejdziemy na sam koniec 🙂

Tak jak wyżej wspomniałem, w okolicach wsi Kłomino, funkcjonował przejściowy obóz jeniecki dla oficerów Oflag II D Gross-Born. Obecnie w miejscu gdzie był obóz, utworzona została ścieżka edukacyjna, dzięki której możemy poznać historię tamtejszego obozu, oraz ludzi, którzy byli w nim więzieni. Poniżej kilka zdjęć 🙂 Ogólnie nie ma problemu, aby tam trafić, gdyż ustawione są drogowskazy.

Co do samej wsi Kłomino, to przez wiele lat stały tam opuszczone bloki mieszkalne, które były często odwiedzane przez osoby, które lubią penetrować stare pustostany. Obecnie część bloków została wyburzona, kilka odremontowano i zagospodarowano, a kilka dalej straszy pustką. Wieś znajduje się dosłownie po środku niczego 🙂 Nie bez powodu, nazywano Kłomino, miastem widmo 😛

Jadąc z Bornego w stronę wspomnianego wyżej Kłomina, po środku lasu, po prawej stronie drogi, na rzece Pilawa natraficie na forteczny jaz piętrzący. Nie problem do niego trafić, gdyż jest dobrze oznakowany, a dodatkowo w lesie po przeciwnej stronie drogi, zorganizowany jest parking. Spacer lasem do tego zabytku zajmuje niespełna 10 minut. Jaz powstawał na przełomie 1935/36 roku i był elementem Wału Pomorskiego.

Jaz piętrzący nie jest jedyną pozostałością po Wale Pomorskim, którą można podziwiać na terenie gminy. W okolicach Starowic, nieopodal jeziora Brzeźno, można przejść się około kilometrową trasą, gdzie podziwiać można 3 schrony bojowe z 1936 roku oraz jaz w Starowicach z 1933 roku. Ścieżka wiedzie nie tylko przez tereny niegdysiejszego Wału Pomorskiego, ale również przez obecne tereny, które zostały objęte ochroną poprzez utworzenie obiektu Natura 2000 „Dolina Piławy”. Poniżej kilka zdjęć 🙂

Tablice informacyjne (fot. poniżej) poustawiane są przy każdej atrakcje tejże ścieżki. Można kilku ciekawych rzeczy się dowiedzieć 🙂

To czas przejść już do samego Bornego Sulinowa 🙂 . Na terenie miasta, została stworzona ścieżka turystyczno-spacerowa, której celem było uatrakcyjnienie zwiedzania miasta 🙂 Przy każdej atrakcji ustawiona jest tablica informacyjna 😉 Poniżej przedstawiam punkty trasy, a także kilka zdjęć z co poniektórych jej atrakcji:

  1. Urząd Miejski w Bornem Sulinowie
  2. Skwer przed Urzędem Miejskim
  3. Dawna kantyna oficerska
  4. Dawny szpital wojskowy
  5. Brama wjazdowa do Bornego Sulinowa od strony Łubowa
  6. Rampa kolejowa
  7. Magazyny przy ul. Towarowej
  8. Dawna siedziba wojskowej straży pożarnej
  9. Lotnisko sportowe
  10. Osiedle bloków mieszkalnych typu „Leningrad”
  11. Skwer między ulicami: Konopnickiej i Chopina
  12. Brama wjazdowa do Bornego Sulinowa od strony Szczecinka
  13. Dom Żołnierza
  14. Budynek kulturalno oświatowy przy Zespole Szkół im. Bohaterów Oflagu II D
  15. Hala sportowa
  16. Kościół św. Brata Alberta
  17. Budynek aresztu wojskowego
  18. Dom Oficera
  19. Pozostałości willi gen Heinza Guderiana
  20. Willa gen. Dubynina
  21. Półwysep „Głowa Orła”

Przykładowe oznakowanie ścieżki.

Czołg T-34 🙂

Dawna kantyna oficerska. Obecnie jak widać – fryzjer 🙂 Po prawej stronie znajdziecie dobrze zaopatrzony sklep rosyjski oraz restauracje z kuchnią wschodnią. W sklepie warto zaopatrzyć się w świetne piwa, wiadereczka kapusty kimchi, oraz zarąbiste puszki z mięsiwem!! Palce lizać!! Jak ktoś woli spoglądać ku słodkością, też nie będzie zawiedziony 😉 Znamienite cuksy i chałwy zajmują tam trochę miejsca 🙂

Ruiny kasyna oficerskiego. Robią wrażenie 🙂

Borne Sulinowo, wielu osobom kojarzy się również z organizowanym rok rocznie, Międzynarodowym Zlotem Pojazdów Militarnych. Zlot z każdym rokiem przyciąga coraz to więcej zarówno uczestników, jak i turystów, którzy licznie przybywają, by podziwiać okazałe eksponaty. Sam miałem przyjemność raz być uczestnikiem tego zlotu – niezapomniane wrażenia murowane! Niestety nie zachowało mi się żadne zdjęcie z tamtego okresu (a było to jakieś 10 lat temu :p ). Może to i dobrze, to w końcu było 10 lat temu i jakieś 15kg temu 😛 To co mogę pokazać, to pozostałości zabudowań wojskowych, które stoją przy tankodromie (miejscu gdzie odbywają się pokazy sprzętu militarnego).

W zasadzie z takich istotniejszych zabytków, lub po prostu z miejsc, które warto odwiedzić zostały 3 rzeczy 😛 Na pewno warto zahaczyć o Cmentarz z Pepeszą.  Tak potocznie nazywany jest radziecki cmentarz, który powstał tam w 1945 roku.

Nie można pominąć zabytków sakralnych 😛 Najciekawszymi są:

  • Kościół we wsi Radacz, który powstawał w latach 1742-44.  Kościół pw. Błogosławionego Maksymiliana Marii Kolbego wzniesiony został metodą szachulcową.

  • Kościół filialny pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy. Również konstrukcja szachulcowa. Powstawał latach 1760 – 70.

To byłoby na tyle 🙂

Może Ci się także spodobać...

PARTNERZY